Chcialbym was zaprosić do dyskusji nad tematem, ktory nasunął mi się w trakcie czytania biografii Neya(Bieleckiego) a potem książki "Byłem adiutantem Napoleona". Sytuacja przedstawia się tak. Napoleon zbiera najpotężniejszą armię jaką widział świat. Wszyscy wiemy, że było w niej wiele kontyngentów obcych, m. in. Niemców. Austriacy przystępują do wojny po stronie Napoleona z wielką obojętnością i rezerwą. Siły Austriackie dostają szczegółowe instrukcje działania, poza tym jest ich jedynie 30 tyś pod ks. Schwarzenbergiem. Nie liczę państw takich jak Wirtembergia, Westfalia, Bawaria i Saksonia. Natomiast chciałbym zastanowić się nad problemem Prus na tle konfliktu pomiędzy Aleksandrem a Napoleonem. Jak wiemy w Tylży car rosyjski odwiódł od planu likwidacji tego państwa z mapy politycznej Europy cesarza Francuzów. Zostawiono Prusy, natomiast okrojono je znacznie na korzyść Ks Warszawskiego. Na wojnę roku 1812 Prusacy idą niechętnie, są do tego zmuszeni, o ile się nie mylę wysyłają 20 tyś. żołnierzy pod gen. Yorckiem. Fryderyk Wilhelm III przybywa do Drezna, gdzie zbierają się monarchowie przed kampanią po groźbach wysuwanych przez polityków francuskich(nie pamiętam dokładnie). Napoleon w ogóle nie chce go widzieć. Od początku czuć wrogość między obydwoma monarchami. W takim wypadku, kiedy to jest aż nadto widoczne, że Prusacy udają sojuszników i są tam tylko pod przymusem pytam się co nam po takim sojuszniku??? Powiązania z Prusami, które są jedynie graczem, pod protekcją Aleksandra a w strefie wpływów Napoleona to co innego niż taka Austria, która dostawała baty, lecz została związana z cesarzem osobą Marii Ludwikii i króla rzymu.
Napoleon do kampanii przygotowywał się bardzo skrupulatnie. Moim zdaniem powinien był właśnie uderzyć w układ tylżański i zlikwidować Prusy, co byłoby poważnym ciosem dla Aleksandra. Już nie mówię, że korzyści mogłyby być o wiele większe, gdyż na tyłach by pozostawił silniejsze państwo polskie, które mogłoby się w ten sposób rozrosnąć o I zabór i uniemożliwiłby odrodzenie się armii pruskiej - Landwehry. Kwestia jest tego typu na ile mogłoby byc to realnym przedsięwzięciem, na ile trafnie uderzyłby pośrednio w Aleksandra i jakie jeszcze korzyści mogłyby płynąć z tego typu przedsięwzięcia. Np. taka Austria nie byłaby w stanie przeciwstawić się Napoleonowi, jedynie protestować w sposób dyplomatyczny, ale raczej nie stawiłaby czoła potędze Bonapartego. I nasuwa mi się taka konkluzja, że takim posunięciem zmusiłby do wypowiedzenia wojny pierwszego Aleksandra, gwaranta niepodległości Prus z 1807 roku. Możliwa koalicja Rosyjsko-Austriacko-Angielska zmusiłaby Rosjan do działań daleko na zachód i może udałoby się uniknąć straszliwej klęski...

Czy nikt nie pokusi się o odpowiedź? Nie zostawiajcie tego tematu bez pustego:/

Przede wszystkim dotknąłeś tematu pod kątem "co by było gdyby..." - tego specjalnie się nie powinno robić

z Prusami jest ten problem, że praktycznie do ostatnich chwil ważyła się decyzja zlikwidować czy wciągnąć w wielki sojusz - koalicję przeciw Rosji. Champagny nie wyobrażał sobie wręcz wojny z Rosją bez uprzedniego zlikwidowania Prus i nadań ich ziemi Ks. Warszawskiemu, Westfalii, Austrii i innym ks. Związku Nadreńskiego. Szkopuł w tym że Prusy też zdawały sobie z tego sprawę i ze wszystkich sił starały się do koalicji antyrosyjskiej przystać. Było to bowiem posunięcie gwarantujące im nietykalność. Oczywiście intencje w tym wypadku i szczerość takiego sojuszu są sprawą drugorzędną
nie uważam, że byłby to specjalny powód do rozpaczy dla Cara (do szerzenia wrogiej propagandy i owszem )
na takie korzyści trzeba by było trochę poczekać - zmiana granic czy formalny akt prawny nie zmienił by propruskiego nastawienia mieszkańców (oczywiście proruskiej części społeczeństwa) - dyskusja na temat wzmocnienia Ks. Warszawskiego i wydzielenie z niego korusu podobnego do Austriackiego (samodzielnego) już była jak mnie się zdaje- ale to wciąż tylko "gdybologia"
nota bene Aleksander i bez tego pierwszy wypowiedział wojnę. 31 grudnia 1810 podpisał ukaz otwierający drogę towarom angielskim do rosyjskich portów (pod flaga neutralną)... a ta koalicja Rosyjsko-Angielska-Austriacka przy założeniu że Austria dostaje Śląsk po rozmontowaniu Prus mało realna w momencie militarnej przewagi Paryża i odległości Wiednia od Londynu i Petersburga

--------------------

Oprócz względów wymienionych przez Uncleana trzeba wspomnieć, że przeciez Rosja nie pozostałaby bierna i rozpoczęłaby działania zbrojne, a przecież Napoleonowi zależało na zadaniu ostatecznego ciosu Rosji, a nie zbudowaniu kolejnej koalicji przeciwko sobie. Poza tym wojna toczyłąby się znowu na terytorium polskim, co nie gwarantowałoby ostatecznych rozstrzygnięć nawet przy hipotetycznym pokananiu armii rosyjskiej. Trzeba była walczyć na terytorium wroga i zniszczyć jego siły zbrojne a to wymagało wkroczenia na ziemie rosysjkie...
Napoleonowi zależało na wciągnięciu Prus do koalcji antyrosyjskiej głównie ze względów propagandowych, a nie czysto militarnych (choć te 20 tys. ludzi mogło być istotnym wzmocnieniem północnej flanki teatru działań wojennych). Natomiast same Prusy, jak zauważył Unclean, upatrywały w uczestnictwie w tej wojnie chwilowych gwarancji bezpieczeństwa po kryzysie przełomu 1811/1812 r...

Pozdr

--------------------

Ciekawy temat. Owszem kampania 1812 był poprzedzona ostrą polityką Napoleona, króla pruskiego,cesarza Austrii czy Aleksandra. Wiele o tym piszę Kukiel w 1tomie wojna 1812.
Poruszyłeś problem pruski,że niechetnie szli na wojnę z Napoleonem i tu masz rację przedstawie fragment listu króla Pruskiego do Cara tuż po podpisaniu francusko-pruskiego traktatu wojskowego mówiącego,że razem pójdą na wojnę z Rosją
fragmenty listu Fryderyka Wilhelma do cara Aleksandra które przytacza Kukiel
"Jeśli wojna wybuchnie,nie wyrządzimy sobie krzywdy ponad bezwzględną konieczność" i dalej " dobrym bratem,przyjacielem i sprzymierzeńcem sercem i duszą"
Nawet sam prosił cara,żeby nie rozpoczynał wojny z Napoleonem. Widać,z tego,że król niechce wojny jak to nazywa cara ze swoim sprzymierzeńcem.
Również Austria prowadzi ciekawą grę polityczną przed kampanią 1812r.Najpierw zawiera sojusz wojskowy z Napoleonem 14.marca 1812r a następnie zostaje zawarte tajnę porozumienie Austriacko-Rosyjskie.

--------------------

Problem Prus jest czescia szerszej kwestii przygotowania politycznego kampanii, ktore nie przebieglo chyba najlepiej.

Fiaskiem przeciez zakonczyly sie proby przekonania Szwecji do przystapienia do wojny po stronie Napoleona, 17 sierpani Szwecja oficjalnie przystapila do wojny po stronie Rosji. Nie udala sie rowniez proba naklonienia Turcji do kontynuowania wojny z Rosja. 28 maja Turcja podpisala pokoj w Bukareszcie.

W Prusach ferment spoleczny przeciw dominacji francuskiej narastal, a armia, zbrojona z pomoca Anglii, juz wiosna 1811 roku przekroczyla stan 120tys. Ambasador Saint-Marsan nic o tym nie widzial (uprzejmie zakladajac) i sadzic mozna, ze Napoleon, rozstrzygajac los Prus w nadchodzacej kampanii, mial bledna ocene tego, co dzieje sie w tym panstwie.

Tradycyjnie rowniez nalezaloby wspomniec Hiszpaniie, gdzie przeciez w momencie rozpoczecia kampanii rosyjskiej, wojna wcale nie zblizala sie do konca.

Nawiazujac do tego "co by bylo gdyby", to "gdyby" powyzsze kwestie ulozyly sie pomyslnie, Cesarz nie parlby w glab Rosji z taka determinacja i "moglby" pozwolic sobie na kampanie wiosenna, wiedzac ze z tylu ma sprawy uporzadkowane...

Chyba razem z rezerwistami z Krumpensystemu...

--------------------

Zawsze zastanawiała mnie wyprawa moskiewska Napoleona. Konkretnie jej cel. Oczywiście było nim pokonanie Rosji i zmuszenie jej do kontynuowania pronapoleonńskiej polityki zw. z blokadą kontynentalną. Ale przecież, nawet zakładając, że Napoleonowi udaje się pokonać Rosjan i wymusić na nich jakiś układ gwarantujący, że dalej się będą do tych zasad stosowali. Tylko, jakie Napoleon miałby gwarancje, że po zawarciu z nim takiego układu, car, który już nieraz okazał się wiarołomny będzie się do tych zasad stosował. Przecież Napoleon nie mógłby utrzymywać swojej kilkusettysięcznej armii na wschodzie w nieskończoność, żeby tego pilnowała. Oczywiście Napoleon miał jeszcze w zanadrzu inny plan, który starannie trzymał w tajemnicy i którego się wypierał, mianowicie odrodzenie Polski jako "buforowego mocarstwa" ze swoim bratem Hieronimem jako królem. Wg tego, co można wyczytać we wspomnieniach Caulaincourta Napoleon zaczął o tym myśleć już w 1809 r., kiedy przekonał się jak nikłe, wręcz żadne poparcie spotkało go ze strony Rosji w czasie wojny z Austrią. Później, kiedy wyprawa do Rosji praktycznie od samego wkroczenia na ziemie polskie napotykać zaczęła na trudności logisyczne, zaczął się chyba z tych projektów wycofywać i zaczynał mieć wątpliwości, co do kwalifikacji państwowotwórczych Polaków i Litwinów. Po wkroczeniu w głąb Rosji myślał już chyba tylko o szybkim zawarciu pokoju z carem na jakichkolwiek honorowych warunkach i o zakończeniu wojny.
Nie wiem jakie konkretnie wizje odnośnie przyszłego państwa polskiego miał Napoleon, chociaż po dokładnym przeczytaniu początku pamiętników Caulaincourta nie mam wątpliwości, że plany takie były; ale zastanawia mnie wyrażona w pierwszym poście przez kol. Citoyena idea, że rzeczywiście dobrym początkiem odtworzenia Polski byłaby likwidacja państwa pruskiego, pomyślana chociażby nawet jako prowokacja dla Aleksandra, który przecież był protektorem Prus i którego takim postępowaniem dałoby się wywabić z jego matecznika. Bo przecież Rosjanie dzięki sprawnej pracy francuskiego kontrwywiadu nie mieli dokładnych danych liczbowych odnośnie armii francuskiej i myśleli, że jest ona dużo mniejsza, więc może daliby się skusić do ataku. Ponieważ jednak odtwarzania Polski Napoleon nie zaczął od Prus, to należy przypuszczać, że przyszłe polskie terytoria miałyby pochodzić z zaboru rosyjskiego, które Napoleon miałby nam oddać po wygranej wojnie, co możnaby też wywnioskować z różnych jego wypowiedzi typu, że rosyjską dzicz należy odepchnąć na wschód, aby w przyszłości nie mogła wywierać żadnego wpływu na Europę.
Z takiego punktu widzenia (tj. planów Napoleona dot. odtworzenia Polski) zupełnie logiczne wydają mi się być próby Aleksandra przeciągnięcia Polaków na swoją stronę podobnego rodzaju obietnicą. Zastanawia mnie też, czy jego obietnica była pomyślana serio, czy miała ona być tylko prowokacją mającą skłócić nas z Napoleonem, pokazując temu ostatniemu jak nielojalni są Polacy i w jak niewielkim stopniu można na nich polegać.

Zastanawia mnie też, czy są jakieś opracowania mówiące o planach Napoleona wobec Polski w okresie 1809-1812 r., bo niestety większść książek opowiadających o rosyjskiej kampanii Napoleona rozwodzi się tylko o zagadnieniach militarnych.